Roses are red, violets are…? The blue story of Blue

Το χρώμα είναι από τα στοιχεία που βρίσκονται συνεχώς στην καθημερινότητά μας. Διακοσμούμε το σπίτι μας επιδιώκοντας την χρωματική αρμονία και ισορροπία, επιλέγουμε τα ρούχα μας για να ταιριάζουν μεταξύ τους αλλά και με τα χρώματά μας, δίνουμε μέχρι και χρώματα στα συναισθήματά μας, όπως green with envy, in a blue mood και άλλα.

Κάποια χρώματα στη φύση είναι πιο συνήθη, όπως το πράσινο, το γκρι και άλλα. Κάποια άλλα όμως είναι πιο σπάνια, όπως είναι το μωβ, το οποίο συνδέθηκε με την άρχουσα τάξη, καθώς η παραγωγή μωβ χρωστικών στην αρχαιότητα ήταν ιδιαίτερα δύσκολη και ακριβή και άρα προνόμιο των λίγων.

Το μπλε λοιπόν είναι ένα από τα συνήθη χρώματα στη φύση θα πει κανείς. Ο ουρανός είναι μπλε, η θάλασσα είναι μπλε και… ελάχιστα άλλα πράγματα. Και για αυτό στην ιστορία των χρωμάτων το μπλε ονομάστηκε και αναγνωρίστηκε πολύ αργότερα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Όμηρος που ενώ στα έπη του κατονομάζει διάφορα χρώματα, το μπλε δεν αναφέρεται πουθενά. Την θάλασσα συγκεκριμένα την περιγράφει ως βαθύ κόκκινο του κρασιού.

Τα στοιχεία είναι πολλά. Τοιχογραφίες σε σπηλιές που χρονολογούνται πάνω από 20.000 χρόνια, δεν εμφανίζουν το μπλε χρώμα. Ο μόνος αρχαίος πολιτισμός με συγκεκριμένη λέξη για το μπλε είναι οι αρχαίοι Αιγύπτιοι. Μελέτες στην φυλή Himba της Ναμίμπια (που δεν διαχωρίζει στο λεξιλόγιό της το μπλε και το πράσινο) έδειξαν ότι δυσκολεύονται να διαχωρίσουν τα δύο χρώματα. Ένα ακόμα πολύ ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι σε τοιχογραφίες της αρχαίας Κρήτης και της Σαντορίνης εμφανίζονται πίθηκοι που αποδίδονται με μπλε χρώμα. Μια ανάγνωση του γεγονότος αυτού θέλει τους ανθρώπους να επιλέγουν το μπλε ως χρώμα καθώς δεν το διέκριναν ως ξεχωριστή απόχρωση, αλλά ως ένταση του γκρι.

Έτσι λοιπόν φτάνουμε στο συμπέρασμα ότι οι πρόγονοί μας δεν αναγνώριζαν το μπλε χρώμα. Παρόλα αυτά, ο ισχυρισμός αυτός είναι ανακριβής και η αλήθεια φέρεται να είναι ότι ενώ είχαν την δυνατότητα να το διαχωρίσουν “έμαθαν” να το διαχωρίζουν όταν του έδωσαν όνομα, όταν η ανάγκη έφερε στο λεξιλόγιό τους την έννοια του μπλε. Άλλωστε αυτό το φαινόμενο εμφανίζεται και στο γεγονός ότι αν σε ένα παιδί δεν εξηγήσεις ότι το χρώμα του ουρανού είναι μπλε, αυτό θα δυσκολευτεί να τον περιγράψει και θα τον χαρακτηρίσει ως άχρωμο, ίσως και λευκό. Είναι γνωστός άλλωστε σε πολλούς ο χαμός που είχε γίνει με το γνωστό φόρεμα που υγιείς, από άποψη όρασης, άνθρωποι, αδυνατούν να συμφωνήσουν αν το χρώμα του φορέματος είναι μπλε και μαύρο ή άσπρο και λευκό. (Έχω διαφωνήσει πολλές ώρες για αυτό, είναι μπλε και μαύρο, αποδείχτηκε, αν διαφωνείς είσαι τρελός, δεν έχουμε κάτι άλλο να συζητήσουμε) 

 

Κλείνοντας λοιπόν την στενάχωρη ιστορία του μπλε που ήταν εκεί αλλά δεν το έβλεπαν, παραθέτουμε ένα fun fact. Οι άνθρωποι έχουμε μάτια σχεδιασμένα για να βλέπουμε στο ορατό φάσμα του φωτός. Εκτός από κάποιους τυχερούς μέσα στην ατυχία τους. Κάποιοι ασθενείς που πάσχουν από οφθαλμικές παθήσεις και τους αφαιρείται ο φακός του ματιού, αποκτούν την ικανότητα να διακρίνουν χρώματα και σε υπεριώδη ακτινοβολία, καθώς ο φακός, το φυσικό φίλτρο του ματιού, δεν υπάρχει για να εμποδίσει τις υπεριώδεις ακτινοβολίες να ερεθίσουν τα κωνία, τα κύτταρα στο εσωτερικό του ματιού που είναι υπεύθυνα για την αναγνώριση του χρώματος.

Χαρακτηριστικό αυτού, είναι ο ιμπρεσιονιστής ζωγράφος Claude Monet, ο οποίος πάσχοντας για χρόνια από καταρράκτη, ζήτησε να του αφαιρεθεί ο φακός για να πάψει να βλέπει θολά. Έχοντας μεγάλη αγάπη στα λουλούδια και δη στα νούφαρα, ο ζωγράφος έχει παράγει πίνακες τόσο πριν, όσο και μετά την αφαίρεση του φακού του. Με μια διαφορά. Μετά την επέμβαση, μπορούσε πλέον να αντιληφθεί κάποιες από τις υπεριώδεις ακτίνες που τα νούφαρα ανακλούσαν, με αποτέλεσμα να τα ζωγραφίζει πλέον με ασπρογάλαζες εντάσεις…

 

 

  δείτε επίσης

Γριά καραντινάτη

Κορίτσια και αγόρια απανταχού, καλημέρα και...
διαβάστε περισσότερα

Αντί Εξόδου: Ψηφιακή ξενάγηση στο Λούβρο

Δεν είμαι ιδιαίτερα περήφανος για αυτό το...
διαβάστε περισσότερα

Ταξιδιάρα ψυχή, με όλα τα μέσα

Δύο μήνες εγκλεισμού. Ακύρωση πλάνων παρά...
διαβάστε περισσότερα

Φράνκενσταϊν απο το Εθνικό Θέατρο Αγγλίας

Το Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας ανεβάζει για...
διαβάστε περισσότερα

Μονή Βλατάδων: ένας πολιτισμικός θησαυρός στα τείχη της Άνω Πόλης

Η Άνω Πόλη στη Θεσσαλονίκη είναι ένα απ’ τα διαμάντια της μνήμης με σημεία γεμάτα...
διαβάστε περισσότερα

Τέχνη στα Χρόνια του Κορονοϊού: KollektivA

Είναι σίγουρο ότι αυτή η νέα στήλη της art.hub όλο και κάποιους θα έχει αφήσει...
διαβάστε περισσότερα

Αντί Εξόδου: Google Arts & Culture Rijksmuseum

Το Μουσείο Rijks του Άμστερνταμ ενώνει τις δυνάμεις του με την Google για την...
διαβάστε περισσότερα

Top 10: Κλεμμένοι Πίνακες που Ανακτήθηκαν

Το 1984 αυτός ο εξέχων πίνακας του Caravaggio εκλάπει, όταν κλέφτες μπήκαν στον...
διαβάστε περισσότερα

Ταξιδιάρα ψυχή, με όλα τα μέσα

Δύο μήνες εγκλεισμού. Ακύρωση πλάνων παρά την σταδιακή επανένταξη στη ζωή όπως την...
διαβάστε περισσότερα

Φράνκενσταϊν απο το Εθνικό Θέατρο Αγγλίας

Το Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας ανεβάζει για πρώτη φορά την επιτυχημένη παράσταση του...
διαβάστε περισσότερα

Exhibition alert

Η Ανθρώπινη Μορφή στην Ελληνική Ζωγραφική: 20ός Αιώνας – Ίδρυμα Θεοχαράκη | Exhibition Alert

Η έκθεση, όπως μας φανερώνει και ο τίτλος της, επικεντρώνεται στην ανθρώπινη μορφή στην ελληνική ζωγραφική και ως εκ τούτου όπως μπορείτε να φανταστείτε, όλα τα έργα απεικονίζουν ανθρώπινες μορφές. Οι ζωγράφοι που έχουν επιλέγει, θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως οι...
περισσότερα

 

Μόνιμες στήλες

Timecapsule

Η Μαρία Λιόλιου μας παρουσιάζει άγνωστες πτυχές απο τον φανταχτερό κόσμο της μόδας

Ποιος είπε ότι τα βιβλία είναι βαρετά;

Ανθρώπων Έργα

H Νικολέτα Ντρέκου ανακαλύπτει εξέχοντα κομμάτια της ανθρώπινης καλλιτεχνικής δημιουργίας

Bacon is art