Οδεύοντας στην τέχνη του 20ου αιώνα

Γνωρίστε την αρθρογράφο

Σοφία Αθανασοπούλου

Λίγο πριν την έναρξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, ο  Marcel Duchamp ένας όχι τόσο νεαρός, αλλά  βαθιά απογοητευμένος από τις αντιπαραθέσεις μέσα στις πρωτοποριακές ομάδες των κυβιστών, ζωγράφος (τόσο ο ίδιος όσο και τα αδέλφια του Jacques, Villon και Raymond Duchamp-Villon, ήταν μέλη της κυβιστικής «Ομάδας του Πιτό»),  μετατοπίζει το ενδιαφέρον του στην πιο προκλητική ίσως στροφή της τέχνης στον εικοστό αιώνα: στα readymades.

Ο Marcel Duchamp απέρριπτε αυτό που αποκαλούσε ως τον αποκλειστικά «οπτικό ερεθισμό» που προκαλούσε η παρισινή πρωτοπορία, παράγοντας ζωγραφική που δεν ενεργοποιούσε τη φαιά ουσία του εγκεφάλου. Προτιμούσε τα αντικείμενα που ήταν δεδομένα και τις εικόνες που ήταν ήδη καταγεγραμμένες. Η επινόηση του readymade, ενός ιδιοποιημένου κοινού προϊόντος το οποίο στο εξής θα παρουσιαζόταν ως τέχνη, του επέτρεψε να παρακάμψει τα παλαιά αισθητικά ζητήματα της δημιουργίας και να ασχοληθεί με νέες, ουσιοκρατικές και οντολογικές ερωτήσεις:

Τι είναι τέχνη;

Πώς καθορίζεται;

Από ποιον;

Marcel Duchamp, Ο Τροχός Ποδηλάτου

 

Το πρώτο readymade έργο είναι ο Τροχός ποδηλάτου του 1913, που είναι ακριβώς ένας τροχός ποδηλάτου στερεωμένος ανάποδα πάνω σ’ ένα ψηλό λευκό ξύλινο σκαμνί.  Έχει ενδιαφέρον πως το όνομα της τεχνικής, το βρήκε κι αυτό ήδη έτοιμο: το 1915, έχοντας εγκατασταθεί στη Νέα Υόρκη, ανακάλυψε μια ομώνυμη μάρκα πρετ-α-πορτέ ρούχων· ιδανικά μαζικά προϊόντα για άμεση κατανάλωση.

Την ίδια στιγμή στη Ρωσία, ο Βλαντιμίρ Τάτλιν επεδίωκε να μετασχηματίσει τον κυβισμό, φτιάχνοντας κατασκευές των οποίων τη μορφή υπαγόρευε αποκλειστικά το υλικό τους. Αυτή η προσέγγιση, καθαρά μαρξιστική στη φιλοσοφία της, συμπληρώνει την εντός του αστικού κόσμου και χρησιμοποιώντας τις αστικές αξίες αντιμετώπιση από τον Marcel Duchamp της τέχνης, με διάθεση άλλοτε μηδενιστική κι άλλοτε ενός δανδή, πάντοτε όμως στα πλαίσια της κατανάλωσης.

Όπως οι δύο διαφορετικοί κόσμοι που προέκυψαν από τον πόλεμο εκείνης της εποχής, έτσι κι αυτές οι δύο διαφορετικές αντιλήψεις σχημάτισαν την τέχνη του 20ου αιώνα, θέτοντας ερωτήματα που μας απασχολούν πλήρως μέχρι και σήμερα.

δείτε επίσης

«Φώτα ,κάμερα… ΔΕΝ ΠΑΜΕ» : 7 ταινίες που λογοκρίθηκαν στο εξωτερικό. | Φκνσπ

 1. A clockwork orange, Stanley Kubrick (1971)   Απαγορεύτηκε κυρίως λόγω της βίας...
διαβάστε περισσότερα

Ομόρφυνε μια στάλα!

Μπήκε και ο Οκτώβρης και ενώ κάνουμε τον σταυρό μας που τον είδαμε κι αυτόν και δεν...
διαβάστε περισσότερα

Queermuseum: Μια πρόσφατη περίπτωση λογοκριμένης έκθεσης.

Η λογοκρισία στις τέχνες, όπως και σε κάθε εφαρμογή της, είναι άμεσα συνδεδεμένη με...
διαβάστε περισσότερα

B FOR BRECHT

  Μπέρτολτ Μπρεχτ. Το όνομα του συνδέθηκε με το Επικό Θέατρο, ένα κίνημα που...
διαβάστε περισσότερα

Τέχνη – πρόκληση σημειώσατε Χ

Κάθε γλώσσα είναι ένας κώδικας. Οι λέξεις κάθε γλώσσας αντιστοιχούν σε εικόνες και...
διαβάστε περισσότερα

Καλλιτέχνης θα πει, Γιώτα Γιάννα

Σάββατο βράδυ κι εμείς, οι κάποιας ηλικίας άνθρωποι, αποφεύγουμε τα ξεπορτίσματα, διότι ξυνίζουμε κατά την διαδικασία της ωρίμανσης, κάθισα στο σαλονάκι μου με ένα περίτεχνο ποτηράκι, κρυστάλινο, παρέα με το χειροποίητο λικέρ βύσσινο που ωριμάζει στο μπουκάλι.

διαβάστε περισσότερα

Μουσείο απο σκουπίδια

Μια μικρή εισαγωγή:   Πριν ξεκινήσω να γράφω το κυρίως κείμενο του άρθρου θα...
διαβάστε περισσότερα

A punk prayer

Το φεμινιστικό punk έχει τις ρίζες του στα 70s-80s, όπως και το punk, εν γένει....
διαβάστε περισσότερα

ΙΡΑΝ 2009

Καμιά φορά, ζώντας στο δικό μας ροζ σύννεφο αγνοούμε πράγματα που συμβαίνουν γύρω...
διαβάστε περισσότερα

O Αντονέν Αρτώ και το Θέατρο της Σκληρότητας

Ο Αντονέν Αρτώ γεννήθηκε τον Σεπτέμβριο του 1896 στη Μασσαλία. Υπήρξε ηθοποιός,...
διαβάστε περισσότερα

Περισσότερα από την Σοφία

Σκέψεις πάνω στη Λογοκρισία

H λογοκρισία υπήρξε, υπάρχει και θα υπάρχει σε διάφορες μορφές από τότε που οι άνθρωποι άρχισαν να επικοινωνούν μεταξύ τους. Και παρ' όλο που σήμερα είναι κοινώς αποδεκτό ότι ο κάθε άνθρωπος έχει το αναφαίρετο δικαίωμα να παράγει και να λαμβάνει πληροφορίες χωρίς...
περισσότερα

Οδεύοντας στην τέχνη του 20ου αιώνα

Λίγο πριν την έναρξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, ο Marcel Duchamp ένας όχι τόσο νεαρός, αλλά βαθιά απογοητευμένος

περισσότερα

Κίβδηλη Τέχνη

Τέχνη είναι η έκφραση του ψυχικού κόσμου του ανθρώπου μέσα από τη δημιουργία έργων με στόχο την πρόκληση αισθητικής συγκίνησης και ηδονής. Τόσο οι αποκαλούμενες «καλές» τέχνες (ζωγραφική, γλυπτική, μουσική, θέατρο κ.ά.) όσο και οι «ελεύθερες» τέχνες, εκείνες δηλαδή...
περισσότερα

Το σώμα ως μορφή έκφρασης και δημιουργίας

Η Τέχνη ως μορφή έκφρασης της δημιουργικότητας του ανθρώπου και ως όργανο προβολής του ωραίου(αν και σκοπός της δεν είναι πάντα το κάλλος, αφού δικαιώνεται ακόμα και στην ασχήμια) προκαλεί αισθητική συγκίνηση και απόλαυση τόσο στον δημιουργό όσο και στον αποδέκτη της....
περισσότερα

Graffiti

Graffiti: Ο τοίχος είχε τη δική του ιστορία ή τη γράφουν...
περισσότερα
Exhibition alert

Έκθεση ζωγραφικής ( κολλάζ – γραμματόσημα) Μίμη Φωτόπουλου

Διάρκεια: 3-13 Μαΐου 2018 Τοποθεσία: Πολυχώρος πολιτισμού 24 Γράμματα, Χαλάνδρι, Πεντέλης 77, 1ος όροφος, εμπορικό κέντρο, Ερμείον Ιστότοπος: http://www.24grammata.com Παρασκευή απόγιωμα και εγώ – Γριά, μόνη, ψάχνει – κίνησα για το «χωριό» του Ευριπίδη, όπερ, το...
περισσότερα
Μόνιμες στήλες

Φτιάξε καφέ να στα πω

Η Absolute μας δίνει την δική της ματιά στην λογοκρισία
«Φώτα ,κάμερα… ΔΕΝ ΠΑΜΕ »: 7 ταινίες που λογοκρίθηκαν στο εξωτερικό.

Τα Παιδία Παίζει

Η Absolute μας δίνει την δική της ματιά στην λογοκρισία