LOW BUDGET ART : η εξέλιξη της Arte Povera ή σημείο αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης ;

της Σοφίας Aθανασοπούλου

Πρόσφατα Post

Γνωρίστε την αρθρογράφο

Σοφία Αθανασοπούλου

Σε μία εποχή που μαστίζεται από την οικονομική κρίση σε όλους τους τομείς, η τέχνη θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση; Η απάντηση είναι γύρω μας : δίπλα σε έργα τέχνης όλων των μορφών (ζωγραφική, γλυπτική, θέατρο, μουσική…) ξεφυτρώνουν  διαμαντάκια που το κόστος τους είναι ευτελούς αξίας σε σχέση με την «τροφή» την οποία προσφέρουν τόσο στους δημιουργούς τους όσο και στους αποδέκτες τους.

Είναι, όμως, η τέχνη αυτή σημείο των καιρών; Την πρώτη εμφάνισή της έκανε αρκετές δεκαετίες νωρίτερα (στα τέλη της δεκαετίας του 60) με την ονομασία Arte Povera και οι καλλιτέχνες της δραστηριοποιήθηκαν κυρίως στον τομέα των εικαστικών, παράγοντας έργα, με περίπλοκα πολιτικά διακείμενα, αλλά καθαρή και λιτή αισθητική γλώσσα (ενδεικτικά αναφέρουμε τον σπουδαίο διεθνή γλύπτη Γιάννη Κουνέλη, που ξεκίνησε την μακρά καλλιτεχνική του πορεία από τους ριζοσπαστικούς κύκλους της A.P. στη Ρώμη). Από τότε μέχρι σήμερα έχουν αλλάξει τα δεδομένα. Η έλλειψη χρηματικών πόρων δίνει την ευκαιρία στους καλλιτέχνες να συνδιαλεγούν με το κοινό τους, να του επικοινωνήσουν τις απόψεις και τις θέσεις τους μέσα από έργα χαμηλού κόστους. Ποια είναι όμως η άποψη των νέων δημιουργών για το θέμα;

Ο Αλέξανδρος Διαμαντής είναι ένας πολύ νέος δημιουργός (μόλις 23 ετών), απόφοιτος του τμήματος Ιστορίας και Θεωρίας της Τέχνης, της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών. Έχει επιμεληθεί μια σειρά εκθέσεων ( με πιο γνωστή την ομαδική «You Are Here, We AreWhere, το 2013, στο Θέατρο Σημείο, με τη συμμετοχή ευρείας ομάδας νέων καλλιτεχνών όλων των μέσων, από την Ελλάδα και το Εξωτερικό) και έχει σκηνοθετήσει τις παραστάσεις «Βέρθερος» (2016) και «Κοριολανός» (2017), τυχαίνοντας θετικής υποδοχής από το κοινό και την κριτική.

Aλέξανδρος Διαμαντής

«Υπάρχει ένα ωραίο ανέκδοτο που λέει πως η ζωή θα έπρεπε να έχει αντίστροφη πορεία, να αρχίζει κανείς την καριέρα του με τους γερούς μισθούς και τα προνόμια της ωριμότητας και να την τελειώνει με την ολιγαρκεία της νιότης. Δεν μπορεί κανείς παρά να ονειροπολεί έναν τέτοιο κόσμο, που θα ξεκινάς την επαγγελματική σου πορεία, με κάθε ασφάλεια και με τους δικούς σου όρους, τόσο από οικονομικής πλευράς, όσο και στην ουσία του κάθε επαγγέλματος. Άλλωστε, όλοι μας, όποια δουλειά κι αν κάνουμε, έχουμε βρεθεί στη δυσάρεστη εκείνη θέση να μην μπορούμε να πραγματοποιήσουμε το όραμά μας, όχι λόγω απροθυμίας ή κακής οργάνωσης, αλλά απλά επειδή δεν βρίσκουμε χρηματοδότηση.

Δεν είμαι της άποψης ότι η καλή τέχνη είναι η ακριβή τέχνη· πιστεύω πως τα περιορισμένα μέσα μπορούν να προικίσουν τον καλλιτέχνη με το πείσμα που γεννάει τις πρωτότυπες αναγνώσεις και τις νέες ιδέες. Θεωρώ πως κανείς, όταν είναι νέος, πρέπει πρώτα απ’όλα να δοκιμαστεί και να αποδείξει την αξία του. Τίποτα ποτέ δεν δίνεται χαριστικά και όσο σκληρό κι αν είναι αυτό, δεν παύει να είναι και δίκαιο. Θα έλεγα λοιπόν πως το πρόβλημα δεν είναι οικονομικό, αλλά κοινωνικό. Ως νέος καλλιτέχνης θεώρησα εξαρχής προφανές πως δεν θα έχω την ιδανική χρηματοδότηση ή κι αυτά ακόμα τα επαρκή μέσα παραγωγής από την πρώτη μου μόλις δουλειά. Αυτό που με ενόχλησε είναι η δυσπιστία και η αδιαφορία με την οποία θα έρθει αντιμέτωπος όποιος νέος πάει να κάνει τέχνη. Δυσπιστία και αδιαφορία, όχι τόσο εκ μέρους του κοινού, όσο από τους ανθρώπους μέσα και περί τον κόσμο της τέχνης.

You Are Here, We Are…Where ? ( Δέσποινα Χαριτωνίδη, 2013)

Κι αν σε κάποιους φαίνεται εύλογη αυτή η συντεχνιακή σύγκρουση γενεών, θα ήθελα να υπενθυμίσω πως, αν ποτέ έγινε η παραμικρή πρόοδος στον πολιτισμό, αυτή επετεύχθη όταν οι «πριν» παρέδωσαν στους «μετά» ή τουλάχιστον όποτε τους εμπιστεύθηκαν αρκετά ώστε να τους παραχωρήσουν έστω και μικρή μερίδα της κεντρικής σκηνής. Ας αναρωτηθούμε τι θα ήταν η μουσική, αν οι μεγάλοι βιεννέζοι πάτρωνες δεν είχαν εμπιστευτεί το νεαρό και θαυματουργό Μότσαρτ, σε ηλικία που στις μέρες μας δεν θα θεωρούνταν καλά καλά κατάλληλος για να ψηφίζει. Ή ποια θα ήταν η πορεία του κινηματογράφου, αν προσωπικότητες όπως ο Τσάρλι Τσάπλιν ή ο Ζαν Λυκ Γκονταρ, είχαν αποθαρρυνθεί λόγω του νεαρού της ηλικίας τους. Τα παραδείγματα είναι πολλά και ποικίλα και όλα συνηγορούν στην άποψη πως η πρόοδος και η πρωτοπορία έχουν νεανικά χαρακτηριστικά.

Μπορεί κανείς να πει πως κάποιοι στάθηκαν τυχεροί και κάποιοι άλλοι άτυχοι και μάλιστα πως αν κανείς διαθέτει αρκετό πείσμα θα μπορέσει να βρει, πραξικοπηματικά που λένε, το δρόμο του. Σ’αυτό απαντάμε πως θεωρούμε την πρόοδο του πολιτισμού, των τεχνών και των γραμμάτων, πολύ σημαντική και ευαίσθητη για να αφήνεται στην τύχη. Θα έπρεπε θεσμικά να υπάρχει ένα λειτουργικό πλαίσιο, μια γενναία πολιτική για την υποστήριξη της νεανικής δραστηριότητας. Φυσικά ήδη υπάρχουν πλατφόρμες για νέους, φεστιβάλ, υποτροφίες, art-residencies κ.ο.κ., αλλά όλ’ αυτά, εξαιτίας μιας σειράς από περιορισμούς, δεν μπορούν να υποστηρίξουν ευρείες ομάδες, ούτε να υποκαταστήσουν την ουσιαστική έλλειψη σε θεσμικό επίπεδο. Το θέμα αυτό είναι ιδιαίτερα σοβαρό, απαιτεί σκέψη και συζήτηση και δεν έχει νόημα να μας απασχολήσει περισσότερο τώρα. Αρκεί να πούμε πως όποτε έχουν εφαρμοστεί τέτοια μέτρα, έχουν βρει άμεση ανταπόδοση, επιφέροντας μάλιστα ακόμα και οικονομική άνθηση στη σχετική αγορά.

Βέρθερος (2016)

Κλείνοντας, θα ήθελα να πω πως οι νέοι, όχι μόνο οι νέοι δημιουργοί, αλλά γενικά οι νέοι που δραστηριοποιούνται σε όλους τους τομείς της παραγωγικότητας, έχουν πολλά να δώσουν και θα τα δώσουν. Η δυστυχής οικονομική συγκυρία αποτελεί και πεδίο ευκαιριών. Σε τελική ανάλυση, μαθαίνοντας κανείς να δουλεύει με τα λίγα, μπορεί στη συνέχεια να διαχειριστεί και τα πολλά».

Info                                                             

Ο Αλέξανδρος Διαμαντής αυτή την περίοδο σκηνοθετεί τον ‘Κοριολανό’ στο Θέατρο Σημείο, με τον Ιωάννη Παπαζήση και την Παρθενόπη Μπουζούρη, που παίζεται κάθε Δευτέρα και Τρίτη, στην Κεντρική Σκηνή, μέχρι τις 16 Ιανουαρίου 2018.

Κοριολανός (2017)

     Δείτε επίσης

Μόδα και Σεξουαλική Απελευθέρωση

Από τη μέρα που ξεκίνησε η στήλη ήταν απλά θέμα χρόνου να ασχοληθούμε με αυτό το παιχνίδι, που...
περισσότερα

Παλεύοντας με τον πόνο – Frida Kahlo

Η Φρίντα μπήκε στη ζωή μου όπως μπαίνει ένα τριαντάφυλλο στην ζωή ενός παιδιού. Εντυπωσιάστηκα με...
περισσότερα

Μια έκθεση για τον Stanley Kubrick που (σε) ταξιδεύει.

Αν στα γούστα σας συνδυάζονται ένα πάθος για τις ταινίες του Stanley Kubrick και μια αδυναμία προς...
περισσότερα

10 memorable χαρακτήρες comic με μάσκα

Όταν με ενημέρωσαν οι συμπάσχοντες τέχνης Arthub fellows για το θέμα του μήνα ένιωσα: “μπερδεμένη...
περισσότερα

Μια έκθεση για τον Stanley Kubrick που (σε) ταξιδεύει.

Αν στα γούστα σας συνδυάζονται ένα πάθος για τις ταινίες του Stanley Kubrick και μια αδυναμία προς...
περισσότερα

Περισσότερα απο την Σοφία

Graffiti

Graffiti: Ο τοίχος είχε τη δική του ιστορία ή τη γράφουν...
περισσότερα

Άρωμα Γυναίκας στο Ευρωπαϊκό Θέατρο

Μήδεια, Άλκηστις, Αντιγόνη, Ιουλιέττα, Οφηλία και τόσες άλλες ηρωίδες του θεάτρου που τα πάθη τους συγκίνησαν και συνεχίζουν να συγκινούν τους θεατές κάθε φορά που ανεβαίνουν στη σκηνή. Γυναικείοι ρόλοι που από την αρχή της καριέρας τους και μέχρι και τους διαδόχους...
περισσότερα

LOW BUDGET ART : η εξέλιξη της Arte Povera ή σημείο αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης ;

Σε μία εποχή που μαστίζεται από την οικονομική κρίση σε όλους τους τομείς, η τέχνη θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση; Η απάντηση είναι γύρω μας : δίπλα σε έργα τέχνης όλων των μορφών (ζωγραφική, γλυπτική, θέατρο, μουσική…) ξεφυτρώνουν διαμαντάκια που το κόστος τους είναι ευτελούς αξίας σε σχέση με την «τροφή» την οποία προσφέρουν τόσο στους δημιουργούς τους όσο και στους αποδέκτες τους.

περισσότερα

Νικόλαος Γύζης: ο πρωτοπόρος του Συμβολισμού στην ελληνική ζωγραφική

Ο συμβολισμός, ως επίσημος όρος, εμφανίστηκε αρχικά στη λογοτεχνία, με το μανιφέστο που διατύπωσε ο ελληνικής καταγωγής Jean Moreas στην εφημερίδα «Le Figarο» (18.9.1886). Το έδαφος, όμως, είχαν ήδη προετοιμάσει οι θεωρίες του Schopenhauer, του Nietzsche, καθώς και τα...
περισσότερα