Learning from Las Vegas

Γνωρίστε την αρθρογράφο

Μαριανίκη Ζαφειράκη

Στις 18 Σεπτέμβρη του 2018 φεύγει από την ζωή ο τιμημένος με βραβείο Pritzker— αρχιτέκτονας, Robert Venturi σε ηλικία 93 ετών. Ο R. Venturi έγινε γνωστός ως “αυτός που απέρριψε τον μοντερνισμό”[1] και στάθηκε απέναντι σε σημαντικά ονόματα στον χώρο της αρχιτεκτονικής, όπως ο Le Corbusier και ο Ludwig Mies van der Rohe, κρίνοντάς τους για την σοβαροφάνειά τους και τις αυστηρές γεωμετρικές φόρμες που χρησιμοποιούσαν, εισάγοντας, έτσι, την έννοια του μετά-μοντερνισμού (postmodernism) στην αρχιτεκτονική.

    Ο R. Venturi γεννήθηκε το 1925 στην Πενσυλβάνια των Η.Π.Α., σπούδασε αρχιτεκτονική στο Princeton και στην συνέχεια, στο American Academy in Rome, όπου μαθήτευσε δίπλα σε σπουδαία ονόματα του χώρου. Υπήρξε διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια —εκεί, μάλιστα, γνώρισε την συνεργάτιδα και σύζυγό του, Scott Brown— στο Yale και εκπαιδευτικός επισκέπτης στο Harvard.

   Έχοντας, ήδη, εκδώσει το “Complexity and Contradiction to Architecture” (1969), στο οποίο ασκεί δριμεία κριτική στην απλότητα και στην μινιμαλιστική και συνάμα, ελιτιστική κλίση του μοντερνισμού, ο R. Venturi μελετά μαζί με μία ομάδα φοιτητών του από το Yale και την S. Brown το Las Vegas Strip και κυκλοφορεί —από κοινού με την S. Brown και τον Steven Izenour— το “Learning from Las Vegas” (1972). Σε αυτό που αποτελεί, ίσως, και το γνωστότερο συγγραφικό του έργο ισχυρίζεται ότι οι αρχιτέκτονες οφείλουν να είναι δεκτικοί στο γούστο των “καθημερινών” ανθρώπων και να πάψουν να φτιάχνουν κτήρια με σκοπό τον εντυπωσιασμό λόγω της πολυπλοκότητας του σχεδιασμού τους μέσα από αυστηρές φόρμες κι επιβλητικές γραμμές.

   Ο R. Venturi θεώρησε ότι χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Las Vegas Strip κι επικεντρώθηκε στην μελέτη της αισθητικής αξίας των κτισμάτων που το απαρτίζουν. Ανακάλυψε, έτσι, ότι η ποικιλία στοιχείων —σε αντίθεση, με την αφαιρετικότητα της μοντερνιστικής αρχιτεκτονικής— συνδέονται άμεσα με την συναναστροφή κτηρίων— ανθρώπων και, μάλιστα, “καλύπτουν υπαρκτές ανάγκες των ατόμων για επικοινωνία και ποικιλομορφία”[2].

    Το ιδιαίτερο σε ό,τι αφορά την περίπτωση του Las Vegas αναλογικά με την μελέτη του R. Venturi είναι πως βοήθησε τον αρχιτέκτονα να στηρίξει την μετά-μοντερνιστική θεωρία του σε ένα απτό παράδειγμα κι όχι σε μία δημιουργική ουτοπία αυτού και των συνεργατών του. Το Las Vegas αποτελεί μία επανεφεύρεση των θεματικών πάρκων της Disney. Η αρχιτεκτονική του έχει ενδιαφέρον, διότι συμβαδίζει με το όραμα του R. Venturi· μαξιμαλισμός (άλλωστε, “less is a bore”[3]), κτήρια φτιαγμένα να ικανοποιούν το “λαίμαργο” μάτι του επισκέπτη, δομημένα επάνω στις αισθητικές αξίες “συνηθισμένων” ανθρώπων που αντικατοπτρίζουν τις κοινωνικές αλλαγές και συμβαδίζουν με την αλματώδη εξέλιξη της τεχνολογίας.

    Για τον R. Venturi και την S. Brown ο μοντερνισμός αποτελεί ελιτιστική έκφραση και δεν απευθύνεται σε όλους. Τα κτήρια, όμως, κατά την S. Brown, “πρέπει να χτίζονται για τους ανθρώπους κι η αρχιτεκτονική να τους ακούει”. Μία μεγάλη γκάμα αισθητικών στοιχείων επικοινωνούν με τα άτομα και προσωποποιούν τα κτίσματα. Το “Learning from Las Vegas” γέννησε μία σειρά από παραγωγικές συζητήσεις γύρω από την αρχιτεκτονική και κατέστησε το Las Vegas την πόλη του μετα-μοντερνισμού. Ο R. Venturi έγινε γνωστός για μία σειρά από μετά-μοντερνιστικά κτήρια που σχεδίασε και κυρίως, για το σπίτι της μητέρας του, Nalla Venturi, στην Φιλαδέλφεια των Η.Π.Α. για το οποίο και κέρδισε το βραβείο Pritzker (1991), ενώ έκανε και πολλές προσθήκες στα campuses των Πανεπιστημίων Harvard και Yale. Η θεωρία του —στην οποία ορισμένοι παρατηρούν σύνδεση και με την λακανική ψυχολογία— βασίστηκε στην σημασία του περιβάλλοντος χώρου και των υπαρχουσών κοινωνικών συνθηκών για τον σχεδιασμό, χωρίς αυστηρότητα και “επιτηδευμένη” απλότητα.

    Το 2017 ο R. Venturi δήλωσε σε συνέντευξή του πως “ποτέ δεν προσπάθησε να είναι μετά-μοντερνιστής”, προσθέτοντας “μην εμπιστεύεστε έναν καλλιτέχνη που προσπαθεί να ξεκινήσει ένα κίνημα”[4]. Όπως και να ‘χει, πάντως, ο ίδιος μαζί με την πιστή συνεργάτιδα και σύντροφό του, S. Brown έφεραν μία σημαντική τομή στην σύγχρονη ιστορία της αρχιτεκτονικής, ριζοσπαστικοποιώντας την, φέρνοντάς την κοντά στον άνθρωπο και την εν εξελίξει κοινωνία στην οποία εντάσσεται, μαζί με την οποία τα κτήρια —ως κατεξοχήν σημεία αναφοράς των πολιτισμών— οφείλουν να συμβαδίζουν.

Πηγές:

[1] Bernstein F.A. (2018, September 19), Robert Venturi, Architect Who Rejected Modernism, Dies at 93, Retrieved from https://www.nytimes.com/2018/09/19/obituaries/robert-venturi-dead.html

[2] triposo Travel, Las Vegas, Nevada Postmodern Architecture Retrieved from https://www.triposo.com/loc/Las_Vegas2C_Nevada/architectural_style-postmodern_architecture/background

[3] η απάντηση του R. Venturi στο “Less is more” του μοντερνιστή Ludwig Mies van der Rohe ήταν “Less is bore” κι έγινε ένα από τα γνωστότερα αποφθέγματά του.

[4] https://interactive.wttw.com/tenbuildings/vanna-venturi-house

δείτε επίσης

Ποιος θα γκρινιάξει για τους γκρινιάρηδες; Μια άποψη για τη σύγχρονη ποπ κουλτούρα.

Από τη μέρα που ξεκίνησε η στήλη ήταν απλά...
διαβάστε περισσότερα

Μια άποψη για την τέχνη

Ένα από τα μεγάλα ερωτήματα που έχουν...
διαβάστε περισσότερα

10 memorable χαρακτήρες comic με μάσκα

Όταν με ενημέρωσαν οι συμπάσχοντες τέχνης Arthub fellows για το θέμα του μήνα...
διαβάστε περισσότερα

10 Μάσκες θανάτου που έμειναν στην ιστορία

Όταν με ενημέρωσαν οι συμπάσχοντες τέχνης Arthub fellows για το θέμα του μήνα...
διαβάστε περισσότερα

Dream Big Too – Art Zone 42 | Exhibition Alert

Οι υποχρεώσεις και οι δουλείες μου με έσυραν στην ευρύτερη περιοχή του...
διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινα Δικαιώματα και Έμφυλη Ισότητα: φαινόμενα καθολικά ή κατά τόπους ;

«κανένα παρελθόν δεν εγγράφεται επιτυχώς στη συλλογική μνήμη ενός λαού, αν είναι ανιστόρητος και κανένα μέλλον δεν μπορεί να εγγυηθεί την κοινωνική αλλαγή, εάν οι πολίτες της δεν είναι επαρκώς ευαίσθητοι σε κοινωνικά ζητήματα»

διαβάστε περισσότερα

Παλεύοντας με τον πόνο – Frida Kahlo

Η Φρίντα μπήκε στη ζωή μου όπως μπαίνει ένα τριαντάφυλλο στην ζωή ενός παιδιού....
διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Πτυχιακών ΑΣΚΤ 2019

Μια ακόμα έκθεση πτυχιακών της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών Αθήνας άνοιξε τις...
διαβάστε περισσότερα

Περισσότερα από την Μαριανίκη

Τέχνη και millennials

Με μια γρήγορη αναζήτηση στο Google μπορεί κανείς να βρει χιλιάδες άρθρα που αφορούν τους millennials, συνήθως, επικρίνοντάς κι επιρρίπττοντάς τους ευθύνες για τα διάφορα κοινωνικοικονομικά και πολιτικά δεινά που μαστίζουν την σύγχρονη διεθνή κοινότητα. Οι millennials...
περισσότερα

Τα γυμνά της Nelly’s στον Παρθενώνα

Η Έλλη Σουγιουλτζόγλου- Σεραϊδάρη (καλλιτεχνικό ψευδώνυμο, Nelly’s) γεννήθηκε το 1899 στο Αϊδίνι της Μικράς Ασίας, μα μεγάλωσε στην Σμύρνη. Σπούδασε φωτογραφία και καλές τέχνες στην Γερμανία και γι’ αυτόν τον λόγο στο έργο της, όπως και στην ζωή της, δέσποζαν η...
περισσότερα

Athens Games Festival ’17

Το Athens Games Festival, η πρώτη business-to-business συνάντηση για το ψηφιακό παιχνίδι στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης και Επικοινωνίας του Υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης το σαββατοκύριακο...
περισσότερα

#Paintback

Εικόνα 5: εργο της #paintback καμπάνιας <!-- [et_pb_line_break_holder] -->πηγή:Instagram user @ddlille Ο Ibo Omari, κάτοικος Βερολίνου για...
περισσότερα

Είναι το σύγχρονο θέατρο η επιτομή του low budget art;

      Τα τελευταία χρόνια και παρά τις -κατά τα άλλα- δυσάρεστες συνέπειες της οικονομικής κρίσης στην τέχνη, έχει υπάρξει μία εντυπωσιακή κινητικότητα στον χώρο του θεάτρου. Και παρόλο που οι παραστάσεις- υπερπαραγωγές στις μεγάλες σκηνές της χώρας...
περισσότερα

Exhibition alert

Dream Big Too – Art Zone 42 | Exhibition Alert

Οι υποχρεώσεις και οι δουλείες μου με έσυραν στην ευρύτερη περιοχή του «Ευαγγελισμού» κι εκεί που έχω αρχίζει να εκνευρίζομαι φανερά πλέον με τα φανάρια της Βας. Κωνσταντίνου, καθότι ως Γριά δεν δύναμαι να τρέξω να προλάβω να σώσω το τομάρι μου, αποφάσισα να προσθέσω...
περισσότερα

Μόνιμες στήλες

Time Capsule

Η Μαρία Λιόλιου μοιράζεται μαζί μας συναρπαστικές πτυχές της μόδας

Dress to Distress … ή αλλιώς μια μικρή εισαγωγή στον όρο Political Dressing.

Τα Παιδία Παίζει

Modern Art

Φτιάξε καφέ να στα πω

Η Absolute μας δίνει την δική της ματιά στην λογοκρισία
10 Μάσκες θανάτου που έμειναν στην ιστορία