Learning from Las Vegas

Γνωρίστε την αρθρογράφο

Μαριανίκη Ζαφειράκη

Στις 18 Σεπτέμβρη του 2018 φεύγει από την ζωή ο τιμημένος με βραβείο Pritzker— αρχιτέκτονας, Robert Venturi σε ηλικία 93 ετών. Ο R. Venturi έγινε γνωστός ως “αυτός που απέρριψε τον μοντερνισμό”[1] και στάθηκε απέναντι σε σημαντικά ονόματα στον χώρο της αρχιτεκτονικής, όπως ο Le Corbusier και ο Ludwig Mies van der Rohe, κρίνοντάς τους για την σοβαροφάνειά τους και τις αυστηρές γεωμετρικές φόρμες που χρησιμοποιούσαν, εισάγοντας, έτσι, την έννοια του μετά-μοντερνισμού (postmodernism) στην αρχιτεκτονική.

    Ο R. Venturi γεννήθηκε το 1925 στην Πενσυλβάνια των Η.Π.Α., σπούδασε αρχιτεκτονική στο Princeton και στην συνέχεια, στο American Academy in Rome, όπου μαθήτευσε δίπλα σε σπουδαία ονόματα του χώρου. Υπήρξε διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια —εκεί, μάλιστα, γνώρισε την συνεργάτιδα και σύζυγό του, Scott Brown— στο Yale και εκπαιδευτικός επισκέπτης στο Harvard.

   Έχοντας, ήδη, εκδώσει το “Complexity and Contradiction to Architecture” (1969), στο οποίο ασκεί δριμεία κριτική στην απλότητα και στην μινιμαλιστική και συνάμα, ελιτιστική κλίση του μοντερνισμού, ο R. Venturi μελετά μαζί με μία ομάδα φοιτητών του από το Yale και την S. Brown το Las Vegas Strip και κυκλοφορεί —από κοινού με την S. Brown και τον Steven Izenour— το “Learning from Las Vegas” (1972). Σε αυτό που αποτελεί, ίσως, και το γνωστότερο συγγραφικό του έργο ισχυρίζεται ότι οι αρχιτέκτονες οφείλουν να είναι δεκτικοί στο γούστο των “καθημερινών” ανθρώπων και να πάψουν να φτιάχνουν κτήρια με σκοπό τον εντυπωσιασμό λόγω της πολυπλοκότητας του σχεδιασμού τους μέσα από αυστηρές φόρμες κι επιβλητικές γραμμές.

   Ο R. Venturi θεώρησε ότι χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Las Vegas Strip κι επικεντρώθηκε στην μελέτη της αισθητικής αξίας των κτισμάτων που το απαρτίζουν. Ανακάλυψε, έτσι, ότι η ποικιλία στοιχείων —σε αντίθεση, με την αφαιρετικότητα της μοντερνιστικής αρχιτεκτονικής— συνδέονται άμεσα με την συναναστροφή κτηρίων— ανθρώπων και, μάλιστα, “καλύπτουν υπαρκτές ανάγκες των ατόμων για επικοινωνία και ποικιλομορφία”[2].

    Το ιδιαίτερο σε ό,τι αφορά την περίπτωση του Las Vegas αναλογικά με την μελέτη του R. Venturi είναι πως βοήθησε τον αρχιτέκτονα να στηρίξει την μετά-μοντερνιστική θεωρία του σε ένα απτό παράδειγμα κι όχι σε μία δημιουργική ουτοπία αυτού και των συνεργατών του. Το Las Vegas αποτελεί μία επανεφεύρεση των θεματικών πάρκων της Disney. Η αρχιτεκτονική του έχει ενδιαφέρον, διότι συμβαδίζει με το όραμα του R. Venturi· μαξιμαλισμός (άλλωστε, “less is a bore”[3]), κτήρια φτιαγμένα να ικανοποιούν το “λαίμαργο” μάτι του επισκέπτη, δομημένα επάνω στις αισθητικές αξίες “συνηθισμένων” ανθρώπων που αντικατοπτρίζουν τις κοινωνικές αλλαγές και συμβαδίζουν με την αλματώδη εξέλιξη της τεχνολογίας.

    Για τον R. Venturi και την S. Brown ο μοντερνισμός αποτελεί ελιτιστική έκφραση και δεν απευθύνεται σε όλους. Τα κτήρια, όμως, κατά την S. Brown, “πρέπει να χτίζονται για τους ανθρώπους κι η αρχιτεκτονική να τους ακούει”. Μία μεγάλη γκάμα αισθητικών στοιχείων επικοινωνούν με τα άτομα και προσωποποιούν τα κτίσματα. Το “Learning from Las Vegas” γέννησε μία σειρά από παραγωγικές συζητήσεις γύρω από την αρχιτεκτονική και κατέστησε το Las Vegas την πόλη του μετα-μοντερνισμού. Ο R. Venturi έγινε γνωστός για μία σειρά από μετά-μοντερνιστικά κτήρια που σχεδίασε και κυρίως, για το σπίτι της μητέρας του, Nalla Venturi, στην Φιλαδέλφεια των Η.Π.Α. για το οποίο και κέρδισε το βραβείο Pritzker (1991), ενώ έκανε και πολλές προσθήκες στα campuses των Πανεπιστημίων Harvard και Yale. Η θεωρία του —στην οποία ορισμένοι παρατηρούν σύνδεση και με την λακανική ψυχολογία— βασίστηκε στην σημασία του περιβάλλοντος χώρου και των υπαρχουσών κοινωνικών συνθηκών για τον σχεδιασμό, χωρίς αυστηρότητα και “επιτηδευμένη” απλότητα.

    Το 2017 ο R. Venturi δήλωσε σε συνέντευξή του πως “ποτέ δεν προσπάθησε να είναι μετά-μοντερνιστής”, προσθέτοντας “μην εμπιστεύεστε έναν καλλιτέχνη που προσπαθεί να ξεκινήσει ένα κίνημα”[4]. Όπως και να ‘χει, πάντως, ο ίδιος μαζί με την πιστή συνεργάτιδα και σύντροφό του, S. Brown έφεραν μία σημαντική τομή στην σύγχρονη ιστορία της αρχιτεκτονικής, ριζοσπαστικοποιώντας την, φέρνοντάς την κοντά στον άνθρωπο και την εν εξελίξει κοινωνία στην οποία εντάσσεται, μαζί με την οποία τα κτήρια —ως κατεξοχήν σημεία αναφοράς των πολιτισμών— οφείλουν να συμβαδίζουν.

Πηγές:

[1] Bernstein F.A. (2018, September 19), Robert Venturi, Architect Who Rejected Modernism, Dies at 93, Retrieved from https://www.nytimes.com/2018/09/19/obituaries/robert-venturi-dead.html

[2] triposo Travel, Las Vegas, Nevada Postmodern Architecture Retrieved from https://www.triposo.com/loc/Las_Vegas2C_Nevada/architectural_style-postmodern_architecture/background

[3] η απάντηση του R. Venturi στο “Less is more” του μοντερνιστή Ludwig Mies van der Rohe ήταν “Less is bore” κι έγινε ένα από τα γνωστότερα αποφθέγματά του.

[4] https://interactive.wttw.com/tenbuildings/vanna-venturi-house

δείτε επίσης

Γιατί το περιθώριο είναι Τέχνη;

Αυτές τις γιορτινές μέρες που πέρασαν, ο...
διαβάστε περισσότερα

Confenssions Of An Artist στην Debebe Gallerie

Την Ομαδική Έκθεση Confessions Of An Artist...
διαβάστε περισσότερα

10 Πίνακες που εκλάπησαν – και αγνοείται η τύχη τους

Δεν ξέρω για εσάς αλλά εγώ πολλές φορές όταν πηγαίνω σε ένα μουσείο πιάνω τον εαυτό...
διαβάστε περισσότερα

Beauty is in the eye of the beholder. Isn’t it?

Ωραίος, άσχημος, γλυκιά, όμορφη, χάλι μαύρο, όλα αυτά είναι επίθετα που όλοι έχουμε...
διαβάστε περισσότερα

ΥΦΑΝΣΕΙΣ, Ζωγραφική και Ταπισερί στην Ελλάδα από το 1960 έως σήμερα | Exhibition Alert

Η ταπισερί είναι ένας τρόπος έκφρασης που προσωπικά θα μπορούσα να πω οτι δεν τον...
διαβάστε περισσότερα

Artists like Cats Soldiers like Dogs – Μια έκθεση για τις αδέσποτες γάτες της πλατείας προσκοπων.

Από τη μέρα που ξεκίνησε η στήλη ήταν απλά θέμα χρόνου να ασχοληθούμε με αυτό το...
διαβάστε περισσότερα

Rock’n’Roll Girls: 6 Groupies που άφησαν το σημάδι τους στη σύγχρονη μόδα

Οι Groupies έκαναν την εμφάνισή τους τη δεκαετία του '60 και μεσουράνησαν τη...
διαβάστε περισσότερα

H Banda Iovanica στο Γυάλινο μουσικό θέατρο για ένα μοναδικό ταξίδι στην μουσική παράδοση των Βαλκανίων.

Μια εξέχουσα συναυλία θα πραγματοποιηθεί αυτήν την Κυριακή στις 9:30 μ.μ. στο...
διαβάστε περισσότερα

Περισσότερα από την Μαριανίκη

Τα γυμνά της Nelly’s στον Παρθενώνα

Η Έλλη Σουγιουλτζόγλου- Σεραϊδάρη (καλλιτεχνικό ψευδώνυμο, Nelly’s) γεννήθηκε το 1899 στο Αϊδίνι της Μικράς Ασίας, μα μεγάλωσε στην Σμύρνη. Σπούδασε φωτογραφία και καλές τέχνες στην Γερμανία και γι’ αυτόν τον λόγο στο έργο της, όπως και στην ζωή της, δέσποζαν η...
περισσότερα

Συνέντευξη με τον @zencite (Louis)

Ο Louis είναι δεκαέξι ετών, έχει ρίζες από την Ελλάδα και την Αυστρία κι εδώ και λίγο καιρό µοιράζεται τις ιδιαίτερες δηµιουργίες του στον λογαριασµό του στο instagram (@zencite). Μίλησα µε τον Louis σχετικά µε το πώς διαχειρίζεται ένας νέος καλλιτέχνης θέµατα, όπως η...
περισσότερα

“Επανεφευρίσκουμε την απαγορευμένη λέξη: φεμινισμός!„ — Guerrilla Girls

Εικόνα 1: Guerrilla Girls, Do Women Have To Be Naked To Get Into the Met. Museum? 1989 Screenprint on paper<!-- [et_pb_line_break_holder] --><!-- [et_pb_line_break_holder] -->280 x 710 mm<!-- [et_pb_line_break_holder] --><!--...
περισσότερα

Learning from Las Vegas

Στις 18 Σεπτέμβρη του 2018 φεύγει από την ζωή ο τιμημένος με βραβείο Pritzker— αρχιτέκτονας, Robert Venturi σε ηλικία 93 ετών. Ο R. Venturi έγινε γνωστός ως “αυτός που απέρριψε τον μοντερνισμό Στις 18 Σεπτέμβρη του 2018 φεύγει από την ζωή ο τιμημένος με βραβείο...
περισσότερα

Exhibition alert! Νίκος Εγγονόπουλος : Με τα χρώματα του λόγου και τον λόγο των χρωμάτων

Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Ιδρύµατος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή στην Άνδρο παρουσιάζει από τις 25 Ιουνίου έως την 1η Οκτωβρίου 2017 την έκθεση, Νίκος Εγγονόπουλος: Με τα χρώµατα του λόγου και τον λόγο των χρωµάτων. Η Έκθεση αποτελεί αφιέρωµα στον διακεκριµένο...
περισσότερα

Exhibition alert

Νοσταλγία – Μια ομαδική έκθεση για τα 20 χρόνια του μουσείου Φρυσίρα

Νοσταλγία, μια έκθεση που μας παρουσιάζει 56 καταξιωμένος και γνωστούς Έλληνες καλλιτέχνες που τα έργα τους ανήκουν στη συλλογή Θεοχαράκη, αλλά είχαν αποκτηθεί πριν την ίδρυση και δημιουργία του μουσείου. Μέσα από αυτή την έκθεση έχουμε την ευκαιρία να τα δούμε και να...
περισσότερα

Μόνιμες στήλες

Time Capsule

Η Μαρία Λιόλιου μοιράζεται μαζί μας συναρπαστικές πτυχές της μόδας

Dress to Distress … ή αλλιώς μια μικρή εισαγωγή στον όρο Political Dressing.

Τα Παιδία Παίζει

Modern Art

Φτιάξε καφέ να στα πω

Η Absolute μας δίνει την δική της ματιά στην λογοκρισία
10 Μάσκες θανάτου που έμειναν στην ιστορία