Η ΑΓΝΩΣΤΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ALFRED HITCHCOCK – Part 1

του Albert Sampach

Ο Alfred Joseph Hitchcock γεννήθηκε στο Λονδίνο στις 13 Αυγούστου 1899 και πέθανε στις ΗΠΑ στις 29 Απριλίου 1980 από νεφρική ανεπάρκεια. Θεωρείται ένας από τους κορυφαίους σκηνοθέτες όλων των εποχών, παρότι ανήκει στους «αδικημένους» των κινηματογραφικών βραβείων Όσκαρ, καθώς δεν τιμήθηκε ποτέ με Όσκαρ σκηνοθεσίας. Ωστόσο, το 1979 τιμήθηκε με ένα συνολικό τιμητικό βραβείο για την προσφορά του στον κινηματογράφο.

Το κύριο μοτίβο που απασχολούσε το σκηνοθέτη ήταν ενός ανθρώπου που κατηγορούνταν άδικα για ένα έγκλημα που ποτέ δε διέπραξε και προσπαθεί να αποδείξει την αθωότητά του. Η προέλευση αυτού του μοτίβου πιθανώς να συνδέεται με δύο χαρακτηριστικές τραυματικές εμπειρίες από τα παιδικά του χρόνια.

Η πρώτη αφορά σε ένα περιστατικό που συνέβη όταν ήταν μόλις πέντε χρονών. Συγκεκριμένα, ο πατέρας του τον έστειλε στο τοπικό αστυνομικό τμήμα με ένα σημείωμα. Οι αστυνομικοί τον κλείδωσαν σε ένα κελί για λίγα λεπτά, λέγοντάς του: «Αυτό παθαίνουν τα άτακτα αγόρια». Η ειρωνεία ήταν ότι ο Hitchcock ήταν πάντα τύπος και υπογραμμός, οπότε δικαιολογημένα ανέπτυξε το φόβο ότι αν και αθώος, κανείς μπορεί να κατηγορείται για κάποιο έγκλημα, καθώς και φοβία για τους αστυνομικούς.

Walk Of Fame Usa Hollywood California Los Angeles

Η δεύτερη εμπειρία του αφορά στην ηλικία των 11 ετών, όταν φοιτούσε στο κολλέγιο του Αγίου Ιγνατίου στο Stamford Hill. Επρόκειτο για ένα σχολείο Ιησουιτών με αυστηρή πειθαρχία. Ειδικότερα, οι παπάδες χρησιμοποιούσαν ένα σκληρό μπαστούνι στους μαθητές, με το οποίο τους ασκούσαν βία ως μέσο τιμωρίας.

Στο σχολείο ο διάσημος σκηνοθέτης δεν ήταν αρκετά καλός, αλλά μάλλον μέτριος. Το αγαπημένο του μάθημα ήταν η γεωγραφία και έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους χάρτες, καθώς και για το πρόγραμμα δρομολογίων των τρένων και των λεωφορείων. Λέγεται ότι γνώριζε απέξω όλες τις στάσεις του Orient Express. Όπως ανέφερε σε συνέντευξή του στο σκηνοθέτη Peter Bogdanovich, στους Ιησουίτες έμαθε καλά οργάνωση, έλεγχο και, σε κάποιο βαθμό, ανάλυση.

Στα 13 του ανέφερε στους γονείς του ότι ήθελε να γίνει μηχανικός, οπότε οι γονείς του τον έγραψαν σε ένα νυχτερινό σχολείο μηχανικών. Σύμφωνα με όσα δήλωσε σε συνέντευξή του το 1962 στο συνάδελφό του Francois Truffaut, σπούδασε μηχανική, ακουστική, ηλεκτρισμό και ναυσιπλοΐα. Το Δεκέμβριο του 1914, ο πατέρας του που υπέφερε από εμφύσημα και πάθηση των νεφρών, πέθανε στην ηλικία των 52 χρονών. Έτσι, ο μικρός Alfred προκειμένου να υποστηρίξει οικονομικά τη μητέρα του, άρχισε να δουλεύει ως ειδικός υπάλληλος αρμόδιος για διόρθωση κειμένων και κειμενογράφος για μια εταιρεία που έστελνε τηλεγραφήματα. 

Παράλληλα, τη νύχτα παρακολουθούσε μαθήματα ιστορίας της τέχνης, ζωγραφικής, οικονομικών και πολιτικής επιστήμης. Ο μεγαλύτερος αδερφός του δραστηριοποιούταν στις οικογενειακές επιχειρήσεις.

Μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο μετέπειτα βραβευμένος σκηνοθέτης ασχολήθηκε με τη δημιουργική γραφή. Ειδικότερα, τον Ιούνιο του 1919 εξέδιδε και διαχειριζόταν τη The Henley Telegraph, στην οποία έστειλε πολλές σύντομες ιστορίες. Καθώς ήταν πολύ καλός στη δουλειά του, ο ιδιοκτήτης τού έδωσε προαγωγή στο τμήμα διαφήμισης, όπου εργάστηκε ως κειμενογράφος και σκιτσογράφος διαφημιστικών για ηλεκτρικά καλώδια. Μάλιστα, λάτρευε τόσο πολύ τη δουλειά που έμενε εκεί ως αργά το βράδυ παρακολουθώντας το υλικό.

Όπως ο ίδιος δήλωσε στην ίδια συνέντευξή του στον Truffaut, τότε περίπου αγάπησε την έβδομη τέχνη και παρακολουθούσε ταινίες των Charlie Chaplin, D. W. Griffith & Buster Keaton. Αγαπημένη του ήταν η ταινία Der mude Tod / Destiny (1921) του Fritz Lang.

Την ίδια περίοδο διάβασε σε μια εφημερίδα ότι το τμήμα παραγωγής της Paramount Pictures άνοιγε παράρτημα στο Λονδίνο και γύριζαν ταινία. Πήρε λοιπόν την πρωτοβουλία, σχεδίασε κάποιους τίτλους και έστειλε τη δουλειά του στο στούντιο. Το αποτέλεσμα ήταν να προσληφθεί και να εργάζεται πλέον ως σχεδιαστής τίτλων στα Islington Studios.

Σύμφωνα με τον Donald Spoto, το προσωπικό της εταιρείας αποτελούνταν στην πλειοψηφία του από Αμερικανούς με αυστηρές προδιαγραφές απασχόλησης. Ωστόσο, οι Βρετανοί συνάδελφοί τους ενθαρρύνονταν να δοκιμάσουν και άλλα πόστα. Τούτο σήμαινε ότι ο Hitchcock, κατά το διάστημα της απασχόλησής του εκεί, απέκτησε επιπλέον εμπειρία ως σεναριογράφος, σκηνοθέτης και διευθυντής παραγωγής σε τουλάχιστον 18 βωβές ταινίες.

Το 1922 δημοσιεύτηκε άρθρο στους Times στο οποίο τονιζόταν το «ειδικό τμήμα δημιουργίας τίτλων» υπό την επίβλεψη του κου Α. J. Hitchcock.

Όταν την ίδια χρονιά, το στούντιο του Λονδίνου έκλεισε, ο Alfred προσελήφθη ως βοηθός σκηνοθέτη πλέον, από την εταιρεία Gainsborough Pictures. Εργάστηκε στην ταινία Woman to woman (1923) με το σκηνοθέτη Graham Cutts σχεδιάζοντας τα σκηνικά, γράφοντας το σενάριο και συμμετέχοντας στην παραγωγή της ταινίας.

Director Man Person Alfred Hitchcock Filmmaker

Στα γυρίσματα της ταινίας Always tell your wife, ο σκηνοθέτης αρρώστησε. Με την αφορμή αυτή δόθηκε στον Hitchcock η ευκαιρία να δοκιμάσει την τύχη του στη σκηνοθεσία. Οι παραγωγοί εντυπωσιάστηκαν με το αποτέλεσμα και του έδωσαν τη δυνατότητα να σκηνοθετήσει την πρώτη του ταινία όπου θα είχε αποκλειστικό ρόλο ως σκηνοθέτης. Η ταινία γυρίστηκε ως Number 13 (1922), αλλά κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων τα χρήματα τελείωσαν και τα γυρίσματα διακόπηκαν ύστερα από δύο μπομπίνες.

Εκεί γνώρισε την Alma Reville, η οποία δούλευε ως μοντέρ και στην επιμέλεια του σεναρίου, την οποία παντρεύτηκε από το 1926 μέχρι το τέλος της ζωής του. Μάλιστα, η Reville είχε γεννηθεί ακριβώς μια ημέρα μετά από τον ίδιο, στις 14 Αυγούστου 1899.

Σε μια από τις επόμενες ταινίες στην οποία ο Alfred συνεργάστηκε με τον Cutts, με τον τίτλο The Boduguard, η παραγωγή της έγινε στα Babelsberg Studios. Στο ίδιο στούντιο γυριζόταν παράλληλα η ταινία The Last Laugh (1924) του F. W. Murnau. Ο Hitchcock εντυπωσιάστηκε ιδιαίτερα από το έργο του συναδέλφου του και χρησιμοποίησε αρκετές τεχνικές του για το σχεδιασμό του σκηνικού στις μετέπειτα δικές του παραγωγές.

Το καλοκαίρι του 1925, ο Alfred σκηνοθέτησε στη Γερμανία την ταινία The Pleasure Garden (1925). Η Reville, που στο μεταξύ τον είχε αρραβωνιαστεί, ήταν βοηθός σκηνοθέτη και μοντέρ. Παρότι η ταινία απέτυχε εισπρακτικά, ο Michael Balcon, ιδιοκτήτης του στούντιο, λάτρεψε τη δουλειά του Alfred και δημοσιεύτηκε μια επικεφαλίδα στη Daily Express, η οποία τον αποκαλούσε ως το «νεαρό με το πανέξυπνο μυαλό». Ο Hitchcock σκηνοθέτησε άλλη μια ταινία, το The Mountain Eagle (1926), η οποία θεωρείται χαμένη. Ο ίδιος τη θεωρεί πολύ κακή.

Το Δεκέμβριο του 1926 ο Hitchcock παντρεύτηκε την Alma Reville και δύο χρόνια αργότερα γεννήθηκε η κόρη τους, Patricia. Δεν απέκτησαν άλλα παιδιά. Η Reville συνεργάστηκε μαζί του και στη δουλειά, γράφοντας αρκετά σενάρια ταινιών του, όπως το Shadow of a Doubt (1943), Suspicion (1941) & The 39 Steps (1935).

Το 1927 ο σκηνοθέτης γύρισε την πρώτη του ταινία, όπως είπε αργότερα στον Truffaut. Ο τίτλος της ήταν: The Lodger: A Story of the London Fog (1927) και ήταν επηρεασμένη από τις τεχνικές του Γερμανικού εξπρεσιονισμού που είχε παρακολουθήσει στη Γερμανία.

Συγκεκριμένα, για μια χαρακτηριστική σκηνή στην οποία ο θεατής έπρεπε να νομίζει ότι ακούγονται βήματα από τον επάνω όροφο, ο πανούργος δημιουργός κατασκεύασε ένα γυάλινο πάτωμα, με σκοπό να φαίνεται ο ένοικος να βηματίζει πάνω κάτω εν γνώσει του θεατή.

Η ταινία σημείωσε εμπορική και καλλιτεχνική επιτυχία στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σε αυτή έκανε και την πρώτη του cameo εμφάνιση, όταν χρειάστηκε  κάποιον κομπάρσο και δεν κατάφερε να βρει κάποιον ηθοποιό για το ρόλο. Αργότερα, όταν έγινε πολύ γνωστός, επιδίωκε οι εμφανίσεις του στις ταινίες του να γίνονται στις αρχές τους για να μην αποσπάται η προσοχή του κοινού από την υπόθεση.

Εκτός από τις ταινίες του, κατά τη δεκαετία του ’30 σκηνοθέτησε μια, χαμένη δυστυχώς, μικρού μήκους με τίτλο An Elastic Affair (1930), η οποία αφορούσε τους νικητές μιας υποτροφίας.

Επίσης συμμετείχε στη δημιουργία ορισμένων σκετς της ταινίας Eistree Calling (1930), η οποία ήταν μια επιθεώρηση, ως απάντηση των Βρετανών στις αντίστοιχες της Αμερικής.

Στην ταινία του Blackmail (1929), ο Alfred έκανε για πρώτη φορά χρήση του ήχου. Μάλιστα, υπερτόνισε μέσω ηχογράφησης το στοιχείο του σασπένς, παρατείνοντας την εκφώνηση της λέξης knife κατά τη διάρκεια ενός διαλόγου που αφορούσε μια ύποπτη γυναίκα για φόνο.

Το 1934 γύρισε την ταινία The Man Who Knew Too Much (1934)¸ η οποία σημείωσε εκ νέου επιτυχία. Με την επόμενη, The 39 Steps (1935), καθιερώθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο και έγινε διάσημος στην Αμερική. Παράλληλα, η ταινία αυτή καθιέρωσε ορισμένες καινοτομίες. Την πρώτη αποτελεί η εισαγωγή του στοιχείου του MacGuffin.

Ο συγκεκριμένος όρος επινοήθηκε από τον Βρετανό σεναριογράφο Angus McPhail που δούλευε στο ίδιο στούντιο παραγωγής και αργότερα συνεργάστηκε με το Hitchcock στις ταινίες Spellbound (1945) & The wrong man (1956). Πρόκειται για ένα στόχο ή αντικείμενο που ο πρωταγωνιστής αναζητεί, το οποίο δεν έχει καμία άλλη αξία για την πλοκή της ταινίας. Στην ταινία αυτή πρόκειται για κάποια αρχιτεκτονικά σχέδια.

Παράλληλα, στην ταινία αυτή εμφανίζεται για πρώτη φορά το μοτίβο της ψυχρής, κομψής ξανθιάς πρωταγωνίστριας με τη Madeleine Carroll να πρωταγωνιστεί.

Στη συνέχεια ακολούθησαν δύο κατασκοπικές ταινίες, το Sabotage (1936), βασισμένο χαλαρά στην ιστορία The Secret Agent του Joseph Conrad και το Secret Agent (1936), από ιστορίες του W. Somerset Maugham.

Την ίδια περίοδο έγινε φημισμένος για τις πλάκες του, κάποιες αστείες, άλλες εντελώς διεστραμμένες. Για παράδειγμα, σε ένα δείπνο έβαψε μπλε όλα τα φαγητά, επειδή, όπως υποστήριζε, δεν υπήρχαν αρκετές μπλε τροφές.

Η τελευταία ταινία της Βρετανικής περιόδου του σκηνοθέτη ήταν ίσως και η καλύτερή του. Το The Lady Vanishes (1938), μια κατασκοπική ταινία γυρισμένη μέσα σε ένα τρένο, τιμήθηκε με το βραβείο της ένωσης κριτικών της Νέας Υόρκης.

…Η συνέχεια στο Part 2, stay tuned

  δείτε επίσης

Ο Πολιτισμός ως Δούρειος Ίππος

 Ο Πολιτισμός ως έννοια προκύπτει στη...
διαβάστε περισσότερα

Η φωτογραφία της Τίνα Μοντόττι

Έπεσα επάνω στο όνομα της διαβάζοντας με...
διαβάστε περισσότερα

Ito Junji: Ο mangaka του Τρόμου

 Κουράστηκες από τις σπλατεριές; Βαρέθηκες...
διαβάστε περισσότερα

Οι έννοιες την εποχή της παγκοσμιοποίησης: μερικές σκέψεις

Ο κόσμος αναδημιουργείται, Η μαζική...
διαβάστε περισσότερα

Συναυλία στη μνήμη του Λαυρέντη Μαχαιρίτσα

«Σα να έζησε τη ζωή του με μια ανάσα ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας κι όταν ήρθε η ώρα...
διαβάστε περισσότερα

Πρόγευμα στη χλόη – Μανέ | Η ανάλυση

Η ανακάλυψη των αρχαιολογικών ευρημάτων στον χώρο του υπό κατασκευή σταθμού...
διαβάστε περισσότερα

«Θωρηκτό Ποτέμκιν» με live μουσική στον κήπο του Μεγάρου

Η ανακάλυψη των αρχαιολογικών ευρημάτων στον χώρο του υπό κατασκευή σταθμού...
διαβάστε περισσότερα

Μήδεια του “Μποστ” – Μια σατιρική κωμωδία σε περιοδεία

Η σατιρική κωμωδία του Μποστ ξεκινά την περιοδεία της σε διάφορα μέρη της χώρας...
διαβάστε περισσότερα

Exhibition alert

Έκθεση των πτυχιακών θέσεων των τελειόφοιτων της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών

Από Σήμερα 17 Ιουνίου παρουσιάζεται έκθεση από τους τελειόφοιτους της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών για την παρουσίαση των πτυχιακών τους. Η έκθεση που θα πραγματοποιηθεί στον εκθεσιακό χώρο της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών, Αίθουσα Νίκος Κεσσανλής, στην οδό Πειραιώς...
περισσότερα

 

Μόνιμες στήλες