ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2020

Οι παγκόσμιες εκθέσεις και τα μουσεία

Πριν όμως προχωρήσουμε, ας διευκρινίσουμε στο σημείο αυτό ότι με τον όρο «παγκόσμιες εκθέσεις» δεν αναφερόμαστε στις μουσειακές αλλά στις εκθέσεις διεθνούς εμβέλειας με ανθρωπιστικό, πολιτιστικό και πολιτικό χαρακτήρα, όπως σε αυτή, παραδείγματος χάριν, που έλαβε χώρα στο Παρίσι το 1900 ή σε αυτές που πραγματοποιήθηκαν σχετικά πρόσφατα, η μια στην πόλη Ναγκόγια της Ιαπωνίας το 2005 και η άλλη στη Σαγκάη το 2010. Οι εκθέσεις αυτές, γνωστές σήμερα και ως EXPO, ελέγχονται από το Διεθνές Γραφείο Εκθέσεων (Bureau International des Expositions – BIE) το οποίο εδρεύει μόνιμα στο Παρίσι, διαρκούν από τρεις έως και έξι μήνες, ενώ τα αρχιτεκτονικής, βιομηχανικής, γεωργικής και ανθρωπολογικής φύσεως εκθέματα/προϊόντα που τείνουν να τις πλαισιώνουν εκτίθενται στα ειδικά διαμορφωμένα περίπτερα των χωρών που συμμετέχουν σε αυτή την εξωστρεφή και πολυπολιτισμική δράση.

 

Η στήλη ως ερμηνευτικό και πολιτικό εργαλείο

Είναι αναπόφευκτο. Κάθε στήλη διαπνέεται από μια πολιτική (υπό την ευρεία έννοια) τοποθέτηση, από μια στάση ζωής ή κοσμοθεωρία, από μια συγκεκριμένη γραμμή εκκίνησης, τέλος, από μια ιδεολογία. Οι λέξεις που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν ή να ερμηνεύσουν τις εκάστοτε ιδέες έχουν την ιδιότητα να παγώνουν το χρόνο και να μετατρέπουν κάτι φαινομενικά ασήμαντο και εφήμερο σε διαχρονικό και ανεξίτηλο. Ως εκ τούτου, τα κείμενα – τα οποία δικαίως εκλαμβάνονται ως το τελικό, συστηματοποιημένο αποτέλεσμα της διανοητικής διεργασίας και επεξεργασίας των λέξεων και των ιδεών – διαμορφώνονται από τις βιογραφίες, το λογοτεχνικό στιλ και τη ρητορική των συγγραφέων τους, καθώς επίσης και από την ιστορική περίοδο στην οποία έχουν γραφτεί και, βέβαια, από την ύπαρξη ή μη της επιτόπιας έρευνας. Όλες αυτές οι σκέψεις λοιπόν, σε συνδυασμό με την εσωτερική μου ανάγκη να καταγράφω και να μοιράζομαι τους προβληματισμούς και την έμπνευσή μου, αποτέλεσαν και τις γενεσιουργούς ιδέες που με ώθησαν να αναλάβω το περιεχόμενο και την ευθύνη μιας μόνιμης στήλης.

 

Το περιεχόμενο της στήλης: μερικές διευκρινίσεις

Η στήλη θα έχει κοινωνικοπολιτισμικό χαρακτήρα. Θα μελετά, θα σχολιάζει και θα θίγει, δηλαδή, ζητήματα επίκαιρα (και συνάμα διαχρονικά) που απασχολούν, ταλαιπωρούν και μερικές φορές διχάζουν την ανθρώπινη φύση, ζητήματα άλλοτε πιο απλά και καθημερινά και άλλοτε πιο σύνθετα και απαιτητικά. Η έννοια του πολιτισμού θα εξεταστεί ανθρωπολογικά. Υπό το πρίσμα αυτό, ο πολιτισμός δεν εκλαμβάνεται αποκλειστικά ως το σύνολο της πολιτιστικής κληρονομιάς, ή αλλιώς, ως αυτό που αποκαλείται αδιακρίτως πολλές φορές ως τέχνη. Πτυχές του πολιτισμού αποτελούν και η οικονομία, η θρησκεία, η γλώσσα, η πολιτική, η συγγένεια, καθώς και μια πληθώρα άλλων θεματικών όπως η εκπαίδευση, η μετανάστευση, το φύλο, τα ανθρώπινα δικαιώματα, ζητήματα εθνικισμού και εθνοτισμού και ούτω καθεξής. «Γέννημα Θρέμμα Ευρωπαίος» λοιπόν. Ο ευρωπαϊκά προσανατολισμένος τίτλος της στήλης δεν πρόκειται να μας περιορίσει, ούτε γεωγραφικά αλλά ούτε και θεματολογικά. Δεν είναι επιλογή άλλωστε αυτής της στήλης να είναι ευρωποκεντρική. Η χωρική αυτή αναφορά επιδιώκει μόνο να δώσει έμφαση στις ευρωπαϊκές αξίες και στα ιδεώδη με τα οποία εγώ προσωπικά έχω μεγαλώσει και τα οποία σήμερα με έχουν κάνει να δηλώνω ένθερμος ευρωπαϊστής. Ας κρατήσουμε λοιπόν ότι πρόκειται απλά για μια ιδεολογική αφετηρία, αφετηρία η οποία φυσικά δεν εμπεριέχει κανέναν απολύτως φανατισμό, δογματισμό, μεροληψία ή εθνοκεντρισμό. Είναι απλά η δική μου προσωπική σφραγίδα γνωριμίας με όλους εσάς.