Τέχνες και Άνθρωποι με αναπηρίες – Μία σχέση με πολλά “εμπόδια”.

Γνωρίστε τον αρθρογράφο

Κωνσταντίνο Μωραϊτη

Το ζήτημα που ασχολούμαστε σήμερα είναι ιδιαιτέρως πολύπλοκο και πολύπλευρο ως προς την επίλυσή του. Για να αρχίσουμε να το κατανοούμε πλήρως πρέπει να εξετάσουμε κάποια εξέχοντα προβλήματα.

 

Οι άνθρωποι με αναπηρίες είναι τόσο κοινό των τεχνών όσο και καλλιτέχνες και πρέπει να έχουν την κατάλληλη πρόσβαση και στους δυο ρόλους.

Πολύ συχνά, ειδικά στους κύκλους των μουσειολόγων, γίνεται λόγος για την πρόσβαση των ΑΜΕΑ στα μουσεία και στις τέχνες. Σχεδόν αποκλειστικά όμως η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από την πρόσβαση στην θέαση και παρακολούθηση των έργων τέχνης αγνοώντας το πόσο σημαντικό είναι να παρέχονται τα εργαλεία και οι δυνατότητες προβολής και σε καλλιτέχνες με ειδικές ανάγκες,. Οπότε παρότι κανένας δεν μπορεί να αρνηθεί ότι υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον από μουσεία και γκαλερί να συμπεριλάβουν στο κοινό τους και άτομα με αναπηρίες, ΝΑΙ και στην Ελλάδα, δεν μπορεί να ειπωθεί το ίδιο και για το ενδιαφέρον προς καλλιτέχνες με αναπηρίες.

 

Οι οικονομικές δυσκολίες που συχνά αντιμετωπίζουν οι καλλιτέχνες ως εμπόδιο στην δημιουργία τους είναι συνήθως πολύ πιο έντονες σε έναν καλλιτέχνη με αναπηρία.

Οι ιδιαίτερες ανάγκες και οι αυξημένες φυσικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας καλλιτέχνης με κάποια μορφή αναπηρίας δεν είναι παρά μόνο η κορυφή του παγόβουνου των δυσκολιών που αντιμετωπίζει εν γένει. Κατά κανόνα ένα μέλος της κοινωνίας μας με αναπηρία έχει πολύ πιο περιορισμένη δυνατότητα εύρεσης εργασίας που πολύ συχνά, αναλόγως και με το είδος της αναπηρίας, οι επιλογές μπορεί να είναι και ανύπαρκτες. Σε τι βαθμό πιστεύετε λοιπόν, ότι ένας καλλιτέχνης που παράλληλα με την αναπηρία έχει να παλέψει και σε ένα ιδιαίτερα δυσχερές οικονομικό κλίμα και να ιεραρχήσει με γνώμονα τις βασικές του ανάγκες, θα μπορέσει να αφιερώσει χρόνο και χρήμα στην τέχνη που τον συναρπάζει; Φυσικά αυτό το ζήτημα φεύγει από το θέμα της πρόσβασης στις τέχνες και τον πολιτισμό και οδηγείται σε μια πολιτική συζήτηση περί έμμεσου ή άμεσου οικονομικού αποκλεισμού από αυτές, την οποία δεν προτίθεμαι να κάνω εδώ, αλλά δεσμεύομαι ότι κάποια στιγμή θα την κάνουμε.

 

Υπάρχουν πρακτικές για την αύξηση της προσβασιμότητας των ΑΜΕΑ στις τέχνες αλλά υπάρχει ακόμα πρόβλημα στην ευρεία υιοθέτησή τους.

Πολύ συχνά οι επιμελητές εκθέσεων και οι διοικητικοί υπάλληλοι μουσείων και γκαλερί αντιλαμβάνονται την επίλυση του προβλήματος ως κάτι πολύ απλό, που στις περισσότερες περιπτώσεις περιορίζεται στην προσθήκη μίας ράμπας. Το μεγάλο λάθος εδώ είναι πως παρότι η προσθήκη της ράμπας είναι απαραίτητη για την φυσική πρόσβαση των ατόμων με κινητικές δυσκολίες δεν είναι ούτε κατά διάνοια η λύση του προβλήματος. Η φύση των ειδικών αναγκών που μπορεί να έχει ένα άτομο ποικίλει και είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν στο 100% τους, αλλά η προσθήκη ειδικών audio guide ή λεζαντών σε γλώσσα braille (για άτομα με προβλήματα όρασης), η πρόβλεψη για χαμηλότερη τοποθέτηση των εκθεμάτων και των κειμένων (για άτομα σε αναπηρικά αμαξίδια) και η διοργάνωση ξεναγήσεων για άτομα με ειδικές ανάγκες, είναι κάποια από τα πολλά μέτρα που παίρνονται παγκοσμίως από μουσεία για να συμπεριλάβουν στο κοινό τους τα άτομα με ειδικές ανάγκες τα οποία, ιδίως στην Ελλάδα, εφαρμόζονται από λίγα μουσεία είτε για οικονομικούς λόγους είτε απλά λόγο αδιαφορίας.

 

Το ζήτημα είναι πολύ περίπλοκο για να αναλυθεί σε λίγες γραμμές αλλά με αφορμή την παγκόσμια ημέρα για τα άτομα με ειδικές ανάγκες επιλέξαμε να αναφέρουμε κάποια από τα ζητήματα που πρέπει να λύσει η κοινωνία μας για να σταματήσει να αποκλείει αυτά τα μέλη της (τόσο ως θεατές όσο και ως καλλιτέχνες) από τις τέχνες και τον πολιτισμό.

δείτε επίσης

Αφιέρωμα στον Θ. Μικρούτσικο στο Ηρώδειο – Το φεστιβάλ ξεκινά με μια βραδιά που υπόσχεται πολλά.

Το φετινό φεστιβάλ του Ηρώδειου ξεκινά στις...
διαβάστε περισσότερα

Τι όνειρο και αυτό, τρελό, πολύ τρελό!

Ξύπνησα σήμερα το πρωί με μια περίεργη...
διαβάστε περισσότερα

Αντί Εξόδου: Google Arts & Culture Rijksmuseum

Το Μουσείο Rijks του Άμστερνταμ ενώνει τις δυνάμεις του με την Google για την...
διαβάστε περισσότερα

Top 10: Κλεμμένοι Πίνακες που Ανακτήθηκαν

Το 1984 αυτός ο εξέχων πίνακας του Caravaggio εκλάπει, όταν κλέφτες μπήκαν στον...
διαβάστε περισσότερα

Δέκα Ρεύματα της Αρχιτεκτονικής με απλά λόγια

Δεν έχω καμία σχέση με την αρχιτεκτονική αν και έχω σπουδάσει μηχανικός. Ναι, ξέρω...
διαβάστε περισσότερα

Ταξιδιάρα ψυχή, με όλα τα μέσα

Δύο μήνες εγκλεισμού. Ακύρωση πλάνων παρά την σταδιακή επανένταξη στη ζωή όπως την...
διαβάστε περισσότερα
 
 
Bρείτε μας στο Instagram

Exhibition alert

Έκθεση των πτυχιακών θέσεων των τελειόφοιτων της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών

Από Σήμερα 17 Ιουνίου παρουσιάζεται έκθεση από τους τελειόφοιτους της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών για την παρουσίαση των πτυχιακών τους. Η έκθεση που θα πραγματοποιηθεί στον εκθεσιακό χώρο της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών, Αίθουσα Νίκος Κεσσανλής, στην οδό Πειραιώς...
περισσότερα

 

Μόνιμες στήλες