Η τέχνη απέναντι στον πόλεμο

Σε κάθε ζοφερή πραγματικότητα που αναβιώνει κάθε γενιά, η τέχνη ήταν πάντα εκεί, να πάρει θέση, να υπογραμμίσει την ανάγκη για ζωή και συνύπαρξη, να καυτηριάσει την ωμή αλήθεια του αναίτιου θανάτου και να δώσει το παρόν απέναντι σε έναν δύσκολο καιρό. Με αφορμή τα γεγονότα που διαδραματίζονται στην Ουκρανία ούτε η Arthub – αλλά και προσωπικά – μπορούσαμε να μείνουμε αμέτοχοι. Με την αγωνία των όσων βιώνουμε, στεκόμενοι δίπλα στους λαούς που δεν ευθύνονται για τις αποφάσεις των κυβερνητών τους και σε όσους καλούνται να πολεμήσουν χωρίς να ξέρουν τον λόγο, φωνάζουμε με τον τρόπο μας να λάβει τέλος κάθε εχθροπραξία προτού τα παρακάτω έργα ζωντανέψουν τη φρίκη των ψυχών μας.

Η αποθέωση του πολέμου -Vasily Vereshchagin 1871

 

Πρόκειται για πίνακα που δημιούργησε Ρώσος καλλιτέχνης και κάθε άλλο παρά τυχαία είναι η πρώτη παράθεση επί του θέματος. Ο Vasily Vereshchagin επιλέγει να δημιουργήσει μια πυραμίδα ανθρώπινων κρανίων σε ένα έρημο αχανές τοπίο, όπου το μόνο δείγμα ζωής και κίνησης είναι τα κοράκια που φαίνεται να προσεγγίζουν ωμά τα απομεινάρια του πολέμου, δηλαδή το θάνατο. Αξίζει να αναφερθεί ότι ο καλλιτέχνης υπήρξε στο ρωσικό στρατό κατά τη διάρκεια του ρωσικοτουρκικού πολέμου (1877 – 1878) και έζησε στην πράξη τη βιαιότητα που αποτυπώνει σε πολλά από τα έργα του.

 

Η κραυγή, Edvard Munch, 1893

 

Η κραυγή, ή όπως ονομάστηκε από τον ίδιο τον καλλιτέχνη, η κραυγή της φύσης είναι ένας από τους γνωστότερους πίνακες. Ορίστηκε μεταγενέστερα ως ένα από τα έργα που αποτυπώνουν την φρίκη του πολέμου αν και η ιστορία πίσω από τον πίνακα δεν φέρει την ίδια εξήγηση (αλλά αυτό ίσως το συζητήσουμε σε κάποιο άλλο άρθρο).

 

Το Πρόσωπο του Πολέμου, Salvador Dali, 1941

 

Ο τίτλος του πίνακα είναι η ακριβής απεικόνιση του περιεχομένου του μιας και βλέπουμε ένα μεγάλο σκουρόχρωμο κεφάλι που καλύπτει σχεδόν όλο το κάδρο με τρομοκρατημένη έκφραση, φίδια που επιτίθενται στο πρόσωπο, μάτια και στόμα που ενέχουν σκελετωμένα κρανία με επίσης πολύ έντονες εκφράσεις. Κάτω δεξιά έχουμε παραταγμένους και ολόκληρους σκελετούς ενώ στο ευρύτερο περιβάλλον του τοπίου που διαφαίνεται έχουμε τα ίδια ωχρά χρώματα που είδαμε νωρίτερα στον πίνακα της αποθέωσης του πολέμου. Η χρωματική παλέτα κάνει εντονότερα το άβιο πλαίσιο στο οποίο τοποθετείται το κεντρικό θέμα και οι σκούρες αποχρώσεις εντείνουν την γενικότερη εικόνα (Το γιατί ο Νταλί αποτέλεσε έναν από τους φανατικούς υποστηρικτές του Φράνκο και πώς μας επηρεάζει αυτό στην τέχνη του, επίσης, θα το συζητήσουμε κάποια άλλη στιγμή).

 

Πόλεμος – Marc Chagall, 1966

Σημαντικές αναφορές στον κινηματογράφο πέραν του La vita est bella θεωρώ πως είναι ο Dr. Strangelove, πρόκειται για μια ταινία του Stanley Kubrick όπου σατιρίζονται οι φόβοι του Ψυχρού Πολέμου για μια πυρηνική σύγκρουση μεταξύ της ΕΣΣΔ και τις ΗΠΑ, όπως και η ταινία The Great Dictator με τον συγκλονιστικό μονόλογο του Charlie Chaplin https://www.youtube.com/watch?v=isLNLpxpndA

Κλείνω με δυο τραγούδια:
https://www.youtube.com/watch?v=2hGRcScbmqg Which side are you on – Natalie Merchant
https://www.youtube.com/watch?v=K3b6SGoN6dA Black Sabbath – War Pigs

Ντρέκου Νικολέτα

Follow art.hub 

  δείτε επίσης

Η χαρά της ζωής – Χένρι Ματίς

Θεωρώ χρήσιμη πάντοτε μια σύντομη...

1800, Mία σύντομη κριτική

Μέσα στο (ομολογουμένως) κιτς εθνικιστικό...

Η τέχνη απέναντι στον πόλεμο

Σε κάθε ζοφερή πραγματικότητα που αναβιώνει κάθε γενιά, η τέχνη ήταν πάντα εκεί, να πάρει θέση, να υπογραμμίσει την ανάγκη για ζωή και συνύπαρξη, να καυτηριάσει την ωμή αλήθεια του αναίτιου θανάτου και να δώσει το παρόν απέναντι σε έναν δύσκολο καιρό.

Ο Πολιτισμός ως Δούρειος Ίππος

 Ο Πολιτισμός ως έννοια προκύπτει στη...

Η φωτογραφία της Τίνα Μοντόττι

Έπεσα επάνω στο όνομα της διαβάζοντας με...

«Πλατεία Θεάτρου» στο Ράδιο απο τον Αθήνα 9,84 – Πλήρες πρόγραμμα παραστάσεων

Από εχθές, Δευτέρα, 19 Απριλίου, στην συχνότητα του Αθήνα 9.84 ξεκίνησε η εκπομπή...

Η ΑΓΝΩΣΤΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ALFRED HITCHCOCK PART 3

Το 1945 ο Hitchcock ιδρύει την εταιρεία παραγωγής Transantlantic Pictures...

«Θωρηκτό Ποτέμκιν» με live μουσική στον κήπο του Μεγάρου

Η ανακάλυψη των αρχαιολογικών ευρημάτων στον χώρο του υπό κατασκευή σταθμού...

Μήδεια του “Μποστ” – Μια σατιρική κωμωδία σε περιοδεία

Η σατιρική κωμωδία του Μποστ ξεκινά την περιοδεία της σε διάφορα μέρη της χώρας...

Exhibition alert

Η τέχνη της υπέρβασης του καρκίνου: Από την ασθένεια στην δημιουργικότητα

Η εταιρεία υγειονομικής περίθαλψης MSD Israel δημιούργησε το 2019 μια έκθεση όπου η τέχνη συναντά την επιστήμη.   Background  Η εταιρεία υγειονομικής περίθαλψης MSD Israel δημιούργησε το 2019 μια έκθεση όπου η τέχνη συναντά την επιστήμη.      «Η τέχνη της...