Γνωρίστε την αρθρογράφο

Νικολέτα Ντρέκου

«Κι ύστερα ψάχνουμε ένα τραγούδι
να πει στους άλλους τη συγγνώμη μας.
Ακόμα κι αν μιλά για τον έρωτα
ακόμα κι αν οι στίχοι του
είναι τσιγκέλια σε χασάπικο».

Όταν πρωτοήρθε στη ζωή μου ο Francis Bacon και διάβαζα γι αυτόν, ενώ κοιτούσα πίνακες του, δεν μπορούσε να ξεκολλήσει ο τελευταίος στίχος του αποσπάσματος απ’ τον Χαρτοκόπτη του Θανάση Παπακωνσταντίνου. Και έπειτα πάντοτε η ατάκα του ζωγράφου «Το ότι είμαστε από κρέας μας κάνει εν δυνάμει σφαχτάρια».

Ο εικονιζόμενος είναι ο Francis Bacon. Και αυτή ήταν η πιο ομαλή αφετηρία για ό,τι έρχεται. Γεννήθηκε στο Δουβλίνο της Ιρλανδίας το 1909 από Βρετανούς γονείς, ο πατέρας του απόστρατος λοχαγός, μεγάλωσε τον γιο του με πειθαρχία και περιορισμούς που δεν του είπαν ποτέ τίποτα, μιας και ο Bacon από μικρή ηλικία ήταν επιρρεπής σε μικροκλοπές, αργότερα στον τζόγο, στο αλκοόλ, του άρεσε πολύ το χρήμα και οι μεγαλύτεροι άντρες. Βρέθηκε τυχαία στη Γαλλία, μπροστά σε πίνακες του Πικάσο, του άρεσε η ιδέα να ζωγραφίσει και έτσι ξεκίνησε. Αυτοδίδακτος, με την ευχέρεια στην αποτύπωση της ωμότητας λόγω δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, τα πρόσωπα δεν απεικονίζονται ή είναι άγρια και παραμορφωμένα.

Μια σημαντική κατηγορία που τον απασχολεί είναι η σταύρωση και οι πάπες. Ο Bacon ζωγράφισε συνολικά σαράντα πέντε έργα με θέμα τον Πάπα Ιννοκέντιο Χ εκδηλώνοντας την εμμονή του στους μεγαλύτερης ηλικίας άντρες με απάνθρωπη συμπεριφορά (όπως ο πατέρας του).

Pope Innocent X, Velasquez

Τη δεκαετία του ’60 ο ζωγράφος αποφασίζει να αποτυπώσει ανθρώπους του κύκλου του χρησιμοποιώντας τη μνήμη και τις φωτογραφίες τους. Σημαντική επιρροή ήταν ο εραστής του, ο οποίος είχε εμμονή με την εμφάνισή του. Τον ζωγραφίζει ξανά και ξανά προσπαθώντας να αλλοιώσει τα χαρακτηριστικά του προσώπου, κάνοντας την τέχνη του αφαιρετική αλλά με μια απόλυτη απόδοση της αλήθειας.

Three figures in a room
Σε αυτό το τρίπτυχο απεικονίζεται ένας άνδρας πλήρως εκτεθειμένος σε ιδιαίτερες στιγμές της ζωής του, χωρίς καμιά ένδειξη προκλητικότητας, αντιθέτως φθαρτός, γυμνός και ανασφαλής μπροστά στα μάτια μας.

Ο Francis Bacon δεν συγκαταλέγεται στην κατηγορία των καλλιτεχνών που δημιουργούν «καλαίσθητα» έργα τέχνης, αν υποθέσουμε ότι υπάρχει τέτοια κατηγορία. Ο συγκεκριμένος ανήκει σε εκείνους που δεν θα κρύψουν το περιεχόμενό τους, δεν θα το ωραιοποιήσουν, δεν θα πουν ψέματα. Θα δείξουν αυτό που έχουν ανάγκη να επικοινωνήσουν σκληρά, ωμά, απόλυτα, καθαρά. Οι πίνακες του γίνονται αποκρουστικοί σε ένα κοινό που λατρεύει την τοπιογραφία και τα αναγεννησιακά έργα τέχνης. Σε ένα σύγχρονο κοινό όμως που θέλει να προβληματίζεται, γιατί μονάχα έτσι η τέχνη σε βοηθά να ανοίξεις το μυαλό σου στον ενδότερο εαυτό σου αλλά και στον κόσμο, η ζωγραφική του Bacon είναι ό,τι πρέπει. Εκφράζει τα ενδόμυχα ένστικτά μας, την σκληρότητα που μας περιβάλλει και μας πλάθει, την αλήθεια των πραγμάτων που όσο τα απορροφούμε χωρίς να τα φέρνουμε στα μέτρα μας, μας παραμορφώνουν, μας ρουφάνε.

Η αλήθεια είναι πως δεν έκανα έρευνα για το πόσο έχει επηρεάσει την παγκόσμια καλλιτεχνική κοινότητα, είτε σε πλαίσιο ζωγραφικής είτε στις άλλες τέχνες, αλλά πριν δυο χρόνια, είδα στη Θεσσαλονίκη μια εικαστική παράσταση, στην οποία ειπώθηκε η καλύτερη δυνατή αλήθεια που τολμά κανείς να πει για την τέχνη του Bacon και η οποία κατεβαίνει στις 5/3 στην Αθήνα. Είναι μια παράσταση που χαρακτηρίστηκε ως performance, εμπλέκει μέσα διάφορες τέχνες, με μοναδικό σκοπό την έκθεση και την απογύμνωση του καλλιτέχνη και του έργου του, όπως του αξίζει, θα πω. Να πάτε.
https://www.facebook.com/events/122324195699809/

Ντρέκου Νικολέτα

Βιβλιογραφία:
⦁ https://www.facebook.com/events/122324195699809/
⦁ https://francis-bacon.com/paintings
⦁ https://tvxs.gr/news/%CF%83%CE%B1%CE%BD-%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%B1/%CE%B7-%CF%89%CE%BC%CF%8C%CF%84%CE%B7%CF%84%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-francis-bacon-%CE%B5%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CE%BD%CE%B5%CF%82
⦁ https://www.tate.org.uk/art/artists/francis-bacon-682
⦁ https://www.artsy.net/article/artsy-editorial-francis-bacon
⦁ https://antikleidi.com/2016/12/01/francisbacontexnizoi/

  δείτε επίσης

Γριά καραντινάτη

Κορίτσια και αγόρια απανταχού, καλημέρα και...
διαβάστε περισσότερα

Αντί Εξόδου: Ψηφιακή ξενάγηση στο Λούβρο

Δεν είμαι ιδιαίτερα περήφανος για αυτό το...
διαβάστε περισσότερα

Ταξιδιάρα ψυχή, με όλα τα μέσα

Δύο μήνες εγκλεισμού. Ακύρωση πλάνων παρά...
διαβάστε περισσότερα

Φράνκενσταϊν απο το Εθνικό Θέατρο Αγγλίας

Το Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας ανεβάζει για...
διαβάστε περισσότερα

Τι όνειρο και αυτό, τρελό, πολύ τρελό!

Ξύπνησα σήμερα το πρωί με μια περίεργη...
διαβάστε περισσότερα

Η λήθη είναι καταδίκη – Η ιστορία της 3ης Μαϊου του Goya

Στις 16/2/1808 ο Ναπολέων Βοναπάρτης στην...
διαβάστε περισσότερα

Αντί Εξόδου: Google Arts & Culture Rijksmuseum

Το Μουσείο Rijks του Άμστερνταμ ενώνει τις δυνάμεις του με την Google για την...
διαβάστε περισσότερα

Top 10: Κλεμμένοι Πίνακες που Ανακτήθηκαν

Το 1984 αυτός ο εξέχων πίνακας του Caravaggio εκλάπει, όταν κλέφτες μπήκαν στον...
διαβάστε περισσότερα

Ταξιδιάρα ψυχή, με όλα τα μέσα

Δύο μήνες εγκλεισμού. Ακύρωση πλάνων παρά την σταδιακή επανένταξη στη ζωή όπως την...
διαβάστε περισσότερα

Φράνκενσταϊν απο το Εθνικό Θέατρο Αγγλίας

Το Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας ανεβάζει για πρώτη φορά την επιτυχημένη παράσταση του...
διαβάστε περισσότερα

Exhibition alert

Η Ανθρώπινη Μορφή στην Ελληνική Ζωγραφική: 20ός Αιώνας – Ίδρυμα Θεοχαράκη | Exhibition Alert

Η έκθεση, όπως μας φανερώνει και ο τίτλος της, επικεντρώνεται στην ανθρώπινη μορφή στην ελληνική ζωγραφική και ως εκ τούτου όπως μπορείτε να φανταστείτε, όλα τα έργα απεικονίζουν ανθρώπινες μορφές. Οι ζωγράφοι που έχουν επιλέγει, θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως οι...
περισσότερα

 

Μόνιμες στήλες